27 Aralık Bayburt Sıla Gazetesi

Demiryolu Doğu Karadeniz’de tansiyonu yükseltti

Demiryolları Limanlar ve Hava Meydanları İnşaatı Genel Müdürlüğü (DLH) tarafından hazırlanan Trabzon- Erzincan Yüksek Hızlı Tren (YHT) projesi ile ilgili gelişmeler bölgede tansiyonu yükseltti. Giresun, Gümüşhane, Trabzon illerinin bir numaralı gündem maddesi haline gelen projeye ilişkin 18 Aralık 2011’de Tirebolu’da Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) toplantısı düzenlenmiş yapılan açıklamalar Gümüşhane ve Trabzon’da büyük yankı uyandırmıştı. Giresunlu ve Trabzonlu yetkililer karşılıklı açıklamalarla polemiği sürdürürken Gümüşhane’nin sessizliği dikkat çekiyor. Öte yandan Bayburt STK’larından şu ana kadar henüz bir açıklama yapılmış bulunmuyor.

Demiryolları Limanlar ve Hava Meydanları İnşaatı Genel Müdürlüğü (DLH) tarafından hazırlanan Trabzon- Erzincan Yüksek Hızlı Tren (YHT) projesi ile ilgili gelişmeler bölgede tansiyonu yükseltti. Giresun, Gümüşhane, Trabzon illerinin bir numaralı gündem maddesi haline gelen projeye ilişkin 18 Aralık 2011’de Tirebolu’da Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) toplantısı düzenlenmiş yapılan açıklamalar Gümüşhane ve Trabzon’da büyük yankı uyandırmıştı. Giresunlu ve Trabzonlu yetkililer karşılıklı açıklamalarla polemiği sürdürürken Gümüşhane’nin sessizliği dikkat çekiyor. Öte yandan Bayburt STK’larından şu ana kadar henüz bir açıklama yapılmış bulunmuyor.

Karadeniz Gazetesi’nin haberine göre Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Ulaştırma Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Fazıl Çelik, Demiryolları Limanlar ve Hava Meydanları İnşaatı Genel Müdürlüğü (DLH) tarafından hazırlanan Trabzon- Erzincan Yüksek Hızlı Tren (YHT) projesinin yanlış olduğunu öne sürerek, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’a konuyla ilgili gönderdiği mektubu kamuoyuyla paylaştı.

Projenin bilimsel temellerinin olmadığını savunan Prof. Dr. Çelik “En çok 3 milyar TL’lik bir bağlantı mümkünken 7 milyar TL’lik bir proje dayatılmıştır” dedi.

Prof. Dr. Fazıl Çelik, Trabzon Gazeteciler Cemiyeti’nde düzenlediği basın toplantısında Başbakan Erdoğan’a yazdığı açık mektubu okudu. DLH’nin hazırladığı Trabzon- Erzincan YHT projesinin fizibilitesinin olmadığını, ülke kaynaklarının heba edildiğini iddia eden Prof. Dr. Çelik, projenin yanlış olduğunu savundu. Projenin bilimsel temellerinin olmadığını kaydeden Prof. Dr. Çelik şöyle konuştu: “Projenin fonksiyonerlik, uzunluk, yapım maliyeti, yapım süresi, arazi kullanımı, proje kriterlerini karşılama, bakım maliyeti, işletme maliyeti ve zaman tasarrufu açılarından savunulabilir tarafı bulunmamaktadır. En çok 3 milyar TL’lik bir bağlantı mümkünken 7 milyar TL’lik bir proje dayatılmıştır.”

Proje yapılırken üniversitelere danışılmadığı dile getiren Prof. Dr. Çelik şunları kaydetti:”Sayın Başbakanım, ben Maçkalı’yım ve Maçka’dan geçen güzergahı savunmuyorum. Zira yöre milliyetçisi değil bilim adamıyım. Bilim ve ülke menfaatleri ‘Tirebolu’ diyorsa Tirebolu, ‘Of’ diyorsa Of tercihimdir. Bu işlerin hatır gönül işi olmaması gerekir. Böylesine önemli projeler yapılırken üniversitelere danışılmaması ne büyük talihsizliktir. Bu millet bu üniversiteleri ne diye finanse etmektedir.”

ALTERNATİF PROJELER

Trabzon- Erzincan YHT projesi için Başbakan Erdoğan’a alternatif projeler sunan Prof. Dr. Çelik, şöyle devam etti:

“Trabzon- Arsin- Bayburt- Erbaş ya da Of ve Rize alternatifleri de son derecede rantabıldır. Birinci önerimiz Trabzon- Arsin- Madenköy-Bayburt- Demirözü- Erbaş İstasyonu olup, diğerinde güzergah sadece Bayburt’tan sonra değişerek Sarıhan üzerinden Erbaş İstasyonu’na ulaşmaktadır. İkincisi ise Erzincan’dan başlayıp geniş Kelkit ve Bayburt ovalarından geçilerek, ya da daha kısa bağlantı olan Erbaş’tan Bayburt ovalarına geçilerek, oradan Of ya da Rize’ye çok rahat bağlanılabilir.”

Prof. Dr. Fazıl Çelik, Başbakan Erdoğan’a gönderdiği 6 sayfalık mektubunun son kısmında şu satırlara yer verdi:

“Sayın Başbakanım, Yüksek Hızlı Tren hamleniz bizi gerçekten heyecanlandırmaktadır. Hayalimiz inşallah gerçekleşecektir. Ancak, projelerin çok detaylı ve alternatifli olarak araştırılması, araya kasıtlı ellerin girmemesi, kaynakların heba edilmemesi ve başta üniversiteler olmak üzere herkesten destek ve katkı alınması şarttır. İsteğimiz DLH’nin yaptırdığı yanlış projeye el koymanız ve doğru projenin ortaya çıkması için çalışma başlatmanızdır.”

GÜMRÜKÇÜOĞLU: BÖYLE PROJE OLMAZ

Trabzon’da yapılan ÇED toplantısında Trabzon Belediye Başkanı Orhan Fevzi Gümrükçüoğlu, pjede hem Trabzon’a hem de Tirebolu’ya yükleme limanı yapıldığına dikkati çekerek, “Tirebolu’ya yükleme bindirme limanı yaptığınız zaman Trabzon’a gelmeyin, lüzum yok. Olmaz bu iş. O zaman Samsun’dan Batum’a kadar demiryolu yapalım. Bu ülke oraya kadar tren yolu yapar mı, yapar efendim. Dolguyla yapmaz tünelle, viyadükle yapar. Sahilden değil, azıcık iç kesimden yapar. Bu ülke ve bu millet bunu yapar. Ama şimdi Gümüşhane’ye geldikten sonra Tirebolu’ya gideceksek Trabzon’da liman, yükleme bindirme indirme olmaz. Trabzon’da olacaksa Tirebolu’da olmaz. İkisini de sahilden birleştirelim. Ülkenin kaynaklarını optimum kullanacağız” dedi.

Projede Gümüşhane’den Trabzon’a kadar 17 viyadük, Gümüşhane’den Tirebolu’ya kadar ise 32 tane viyadüğün yer aldığına dikkati çeken Gümrükçüoğlu, şunları kaydetti:

“Niye zorluyoruz kardeşim- Tünel Gümüşhane’den Trabzon’a 24 tane, Gümüşhane’den Tirebolu’ya 59 tane köprü var. Viyadük ve köprü, tünel mukayesesi ortada. Bu konuyu her platformda dile getirdik ve getiririz de. Gümüşhane’de bir karar verilecek ya ‘Tirebolu’ya gideceğim, liman yapacağım, yükümü indireceğim, bindireceğim’ veya ‘Trabzon’a geleceğim yükümü indireceğim bindireceğim.’ Bu şehir kim ne derse desin Trabzon Erzincan demiryoluyla limanın yapılacağı şehirdir. Trabzon 4 bin yıllık bir kenttir ve bir lojistik merkezdir. Bunu burada kayda alın. Bugüne kadar söyledik bugün de söylüyoruz. Varsa bu ülkenin o kadar kaynağı o zaman peki liman yapalım Artvin’e de Hopa’ya da her yere yapalım devam edelim. Böyle proje olmaz. Gümüşhane’de karar verilecek, ekonomik olan Tirebolu’dur oraya limanı yapacağız ya da ekonomik olan Trabzon merkezdir oraya ineceğiz, oraya liman yapacağız. Biz bu görüşümüzü rapor haline de getireceğiz ve ilgili kurumlara göndereceğiz.”

TEKNİK DETAYLAR

22 Aralık 2011’de Gümüşhane’de yapılan toplantıda projeni teknik detaylarına değinilmişti Gümüşhane Çevre Şehircilik Müdürü Cengiz Varol, projenin Karadeniz bölgesinin ulaşım çeşitliliğine önemli bir katkısının olacağını belirterek proje ile yük ve yolcu taşımacılığında demiryolunun önemli bir rol üstleneceğini, Karadeniz limanlarının demiryolu ağına bağlanması ile yük taşımacılığına da önemli katkılarının olacağını söylemişti.  Projenin toplam bedelinin 7 milyon 72 bin 536 lira olduğunu dile getiren Varol, projeye göre Gümüşhane’den geçecek olan hattın ‘Y’ çizerek Tirebolu ve Trabzon’a ayrılacağını belirtmişti. Projenin uzunluğunun 330 kilometre olduğunu dile getiren Varol, çift hat elektrik tren olarak planlanan hattın 188 kilometre ile en uzun kesiminin Gümüşhane sınırları içerisinde yer aldığını ifade etmişti. Varol, proje kapsamında toplam uzunluğu 24,7 kilometre olan 66 köprü, viyadük ve 191,57 kilometre uzunluğunda 117 adet tünel inşaatının yer aldığını söylemişti.

Varol’un konuşmasının ardından yüklenici firma yetkilileri Özgür Özkan ve Hakan Yeşiltepe tarafından projenin geçtiği güzergah harita üzerinden katılımcılara gösterilerek karşılıklı görüş alışverişinde bulunulmuş, genel manada Erzincan-Trabzon arasındaki demiryolunun mevcut karayoluna paralel olarak ilerlediğini ifade edilmişti.  Özgür Özkan, hattın Erzincan Havaalanı çıkışından başlayarak Yeniyol, Örenbel, Baklaya, Tütenli köylerinden geçerek Kelkit’in güneyinden Kireçtaşı, Şenköy, Sütveren, Bezendi, Yeniköy, Aşağı Alıçlı köylerinden tünelle Tekke beldesi çıkışına ve oradan da Gümüşhane kent merkezine ulaşacağını söylemiş,  Gümüşhane kent merkezinde tren yolunun geçmesinin planlandığı yerin Mezire bölgesi olarak bilinen karşı yamaçtan geçeceğini ve Mescitli köyünde hattın 2’ye ayrılacağını, bir hattın yola paralel Özkürtün, Kürtün istikametinden Tirebolu ilçesine, diğer hattın ise Övündü köyü karşısından Hamsiköy, Maçka ve Trabzon’a ineceğini dile getirmişti.

Özkan, projenin öngörülen bitiş süresinin ise 7 yıl olacağını açıklamıştı. Özkan, Devlet Planlama teşkilatının planı onaylaması durumunda projenin programa alınacağını ardından inşaat ihalesinin yapılacağını açıklamıştı.

GİRESUN’DAN DEMİRYOLU CEVABI

22 Aralık 2011’de Trabzon Belediye Başkanı Orhan Fevzi Gümrükçüoğlu’nun Erzincan-Trabzon Demiryolu Projesi ile ilgili “Gümüşhane’ye gelindiğinde Trabzon’a gidilecekse Trabzon’a gidilir. Bu ülkenin kaynakları çarçur edilemez. Trabzon’da indirme bindirme yapılacaksa Tirebolu’ya gitmenin anlamı yok” açıklamalarına cevap veren Giresun Belediye Başkanı Kerim Aksu “Giresun’un da en az Trabzon kadar tarihi geçmişi bulunmaktadır. 1950 yıllarından beri Trabzon’a yapılan yatırımlar Giresun’a darbe vurmuştur. Eğer demiryolu projesinde rant elde edilmesi düşünülüyorsa yol Gümüşhane’den Tirebolu’ya gelmelidir. Sayın Başkanın açıklamalarına cevap vermek gerekirse de bana göre Tirebolu’dan Trabzon’a gitmeye gerek yok. Giresun’da 2 bin yıllık tarihi geçmişe sahip Gemilerçekeği Limanı var. Günümüzde de Giresun Limanı boş ve atıl vaziyette durmaktadır. İndirme bindirme için en müsait konumdadır. Biz de bu limanın işler hale gelmesini istiyoruz. Zaten Trabzon Limanı hareketli daha fazla yükü kaldıracak kapasitede değil” şeklinde görüşlerini dile getirmişti.

Demiryolu projesinde Giresun’a yeterince sahip çıkılmadığını da belirten Başkan Aksu “Her yatırımda olduğu gibi demiryolu projesinde de bay-pass edilmeye çalışılıyoruz. Çünkü bizim bakanımız yok, bürokraside güçlü değiliz. Bu nedenle de yeterince destek bulamıyoruz. Ancak biz yetkililerin adaletli davranmalarını istiyoruz. Rantabl bir proje düşünülüyorsa Gümüşhane-Tirebolu hattının en uygun olduğu bilimsel olarak ortadadır. Kaldı ki Trabzon’un gündeminde bulunan güzergâhtan demiryolu geçmesi halinde Trabzon’un doğusundaki ilçeler de bay-pass edilmiş olacaktır. Demiryolu projesi ile sadece bir şehrin mi kalkınması hedefleniyor yoksa bölgesel kalkınma mı? Bunu sorgulamak ve iyi bilmek gerekiyor. Biz bölgesel kalkınmadan yanayız. Bu nedenle de bölgesel kalkınma da göz önünde bulundurularak en uygun güzergah yine Gümüşhane-Tirebolu’dur. Çünkü tarihsel süreçte ve realitede tarihi İpek Yolu’nun Gümüşhane üzerinden gelen kolu sahile iniş için Harşıt Vadisi Havzası’nı kullanmıştır. O nedenle Gümüşhane üzerinden gelen yolun tarihsel güzergahı binlerce yılın deneyimiyle en ekonomik şekilde bu hat olmuştur. Asıl amaç bölgesel kalkınmaysa binlerce yıldır deneyimsel olarak belirlenmiş olan bir ticaret hattını siz bir ilin menfaatleri için değiştirme hakkını hangi hakkaniyet ölçüsü içinde buluyorsunuz merak ediyorum.” şeklinde konuşmuştu.

AK Parti Giresun İl Başkanı Sabri Öztürk ise 25 Aralık 2011 tarihinde yaptığı açıklamada “Tirebolu Harşit Vadisi coğrafi açıdan en uygun güzergâhtır. Buna karşı çıkanlar tabiatı kâğıt üzerinde değiştiremezler. Bilim adamları bunu görmezden gelemezler.”açıklamasını yapmıştı.

Öztürk, yaptığı açıklamada, geçtiğimiz günlerde Trabzon’da düzenlenen demiryolu proje tanıtım toplantısında, demiryolu güzergâhı üzerine yoğun tartışmalar yaşandığını, özellikle Trabzon Belediye Başkanı Orhan Fevzi Gümrükçüoğlu’nun, Gümüşhane-Tirebolu güzergâhının gereksiz olduğu, ülke kaynaklarının yersiz kullanıldığı yolunda açıklamalarda bulunduğunu hatırlatmış Gümrükçüoğlu’nun açıklamalarını, talihsiz beyanlar olarak nitelendirmişti.

Gümrükçüoğlu’nun açıklamalarının komşuluk hukukunu zedelediğini ifade eden Öztürk, “Sayın belediye başkanının ‘Trabzon’a yapılsın ama Tirebolu’ya ne gerek var’ mahiyetindeki açıklaması büyük bir talihsizliktir. Komşuluk hukukunu zedeleyen bir yaklaşımdır. Hani onlara her yer Trabzon’du. Bu tür mikro milliyetçi yaklaşımları bırakmamız gerekir. Doğu Karadeniz gelişecekse bu, Samsun’dan Artvin’e bütün şehirlerin gelişmesiyle olur. Yalnızca Trabzon’un varlığını görmek, diğer şehirleri yok saymak kabul edilemez. Biz komşu şehirler, birlikte hareket edersek güçlü oluruz. O yüzden sayın Trabzon belediye başkanı bu düşüncelerini gözden geçirmeli ve komşu şehirlerin hak ettiği gelişmesine, büyümesine engel olmamalıdır. Giresunlular komşularından gölge etmesinler başka ihsan istemezler.”şeklinde değerlendirmişti.  

Karadeniz’den İç Anadolu’ya geçecek demiryolu güzergâhının nereden olması gerektiği konusunun yüzyıldır tartışıldığını vurgulayan Öztürk, artık bu kısır tartışmaların sona ermesi gerektiğinin altını çizmiş”En doğru güzergahın neresi olacağını, en fazla sesini çıkaran, en fazla siyasetçisi olan, en fazla mikro milliyetçi bürokratı olan şehir değil, bilimsel veriler ve coğrafi şartlar belirleyecektir. Tirebolu Harşit vadisi de coğrafi açıdan en uygun güzergâhtır. Buna karşı çıkanlar tabiatı kâğıt üzerinde değiştiremezler. Bilim adamları bunu görmezden gelemezler.”şeklinde konuşmuştu.

AK Parti Giresun İl Başkanı Öztürk, Gümüşhane ile Trabzon hattının 108 kilometre, Gümüşhane-Tirebolu hattının ise 85 kilometre olduğunu hatırlatmış, hem mesafe, hem de maliyet yönünden Tirebolu güzergâhının ekonomikliğine dikkat çekmişti.

“Üstelik Trabzon limanının aşırı yoğunluğu, kapasitesinin yetersizliği karşısında Tirebolu, Giresun limanlarının da bu ihtiyacı giderecek kapasitede olması bir başka avantajdır” diyen Öztürk, “Kaldı ki yapılan ön projede Tirebolu güzergâhının yapılması Trabzon güzergâhının yapılmamasını doğurmamaktadır. Her iki şehre de ayrı ayrı güzergâh yapılabilir.”açıklamasını yapmıştı.

ORUÇ’TAN DEMİRYOLU DEĞERLENDİRMESİ

Trabzon-Erzincan Demiryolu projesi için ülke kaynaklarının bilimin öngördüğü şekliyle uygulanması gerektiğini dile getiren KTÜ Öğretim Üyesi Yard. Doç. Dr. Şeref Oruç ise “Birileri istiyor diye ülke kaynakları harcanamaz. Bilimin projeyle ilgili olarak yaptığı çalışmalar göz ardı ediliyor” açıklamasını yapmıştı.

Erzincan’dan Trabzon’a getirilmesi düşünülen proje sunumunun yapılmasından sonra söz alan KTÜ Öğretim Üyesi Yard. Doç. Dr. Şeref Oruç, Gümüşhane’ye getirilecek ve oradan da bir çatal proje ile hem Giresun Tirebolu’ya hem de Trabzon’a getirilmesi düşünülen güzergâhın kendi içerisinde çeliştiğini dile getirmiş , “Devletin kaynaklarının heba edilmemesini savunuyoruz. Yani bu hat Trabzon’a gidiyorsa Tirebolu’ya neden geliyor. Trabzon’a geliyorsa, Tirebolu’ya neden gidiyor. Bu nasıl bir mantıktır?”şeklinde sormuştu

Torul ile Trabzon arasında 100 kilometrelik bir uzunluk olduğuna dikkat çeken Oruç, “Bunun 90 kilometresi dağların içinden tünellerle gidiliyor. Gümüşhane’ye kadar Erzincan’ı da dikkate aldığınızda yaklaşık 50 kilometrelik tünel de o tarafta var. Ve toplamda 140 kilometrelik bir tünel uzunluğu ortaya çıkıyor. KTÜ tarafından önerilen hatlarda ise, ister Arsin’den, isterse Of’tan başlatılmış olan ve Tercan güzergahından Erbaş’a ulaşmasının toplam uzunluğu zaten 150 kilometre ve bunun en fazla 32-33 kilometresi ancak tünel olacak. Tünelin çoğunluğu Karadeniz tarafında ve bir de Erbaş’a ulaşmadan 1-2 kilometrelik tünel olabilir. Şu anda DLH’ye yaptırılmaya çalışılan bu güzergâhın tünel uzunluğu ile KTÜ olarak belirlediğimiz güzergâh uzunluğu aynı oranda. Bu doğrultuda güzergâhların hem uzunluğu hem de tünel farkı göz ardı edilemez. Bu yanlıştır” açıklamasını yapmıştı.

Trabzon’da gerçekleştirilen ÇED toplantısının ardından Bayburt Postası’na da bir açıklamada bulunan Oruç, basında çıkan bazı haberlere tepki göstermiş, demiryolu tartışmalarında bilim adamı kimliğiyle hareket ettiğini hatırlatarak “Toplantı sonrası belirli basında çıkan haberlere baktım, hepsi benim için Bayburtlular Derneği Başkanı ifadesini kullanmışlar. Bunu bilinçli olarak yapıyorlar. Ben dernek başkanı değilim. Bilim adamıyım. Ne olursa olsun Bayburt için bunu istiyormuşuz gibi bir mantık ortaya koyuyorlar. Gerçek bu değil.” ifadelerini kullanmıştı.

“Demiryolu benim kapımdan geçsin” kavgası içinde olmadığını kaydeden Oruç, “Ama yapılanlar tamamen kendi memleketimden hat geçsin kavgası.  Bölge için ve Trabzon için en uygun hat hangisiyse o yapılsın. Biz de bunu anlatmaya çalışıyoruz. Daha önce de tehdit içeren haberler yayınlandı. Ama biz doğru bildiğimiz her şeyi her ortamda dile getireceğiz. Ülke menfaatleri, şahsi menfaatlerimizden her zaman önce gelmeli.”demişti

Trabzon-Erzincan arasına yapılması düşünülen demiryolu projesi hakkında ilk günden itibaren bölge kamuoyunu bilgilendirmeye çalıştıklarını vurgulayan Oruç, “Burada önemli olan Bayburt Ovası güzergâhı. Çünkü Bayburt Ovası’nın kullanılmadığı hiçbir güzergâh rantabl değil. İlk günlerden itibaren bölge kamuoyunu bu konuda bilgilendirmeye çalışıyoruz. Diyoruz ki, öncelikli olarak bölge için hangi hat ekonomik ve rantabl ise o hat yapılsın. Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar’a, bölgedeki tüm bürokrasiye ve halka bunu anlatmaya çalışıyoruz ve anlatmaya da devam edeceğiz” şeklinde konuşmuştu.

Oruç, Trabzon Belediye Başkanı Orhan Fevzi Gümrükçüoğlu’nun toplantıda yaptığı konuşmayı da değerlendirmiş, Gümrükçüoğlu’nun dikkat çeken konuşmasında savunduğu güzergâhın Bayburt’tan geçtiğini söyleyerek “Sayın Gümrükçüoğlu da başka bir güzergâhtan bahsediyor. Arsin’den başlayıp, Araklı Dağbaşı ile devam eden ve şu an tünel yapılan yerin altından yapılacak bir tünelle yine Bayburt Ovası’ndan geçerek Tercan’a varan ve Erzurum ile Erzincan arasında bulunan Erbaş denilen yere bağlanan hattın en uygun hat olduğunu dile getiriyor. Ve bu güzergâh da, tabi ki KTÜ tarafından sunulan raporlar içerisinde bulunan hatlardan biri.” ifadelerini kullanmıştı.

Bayburt Sivil Toplum Kuruluşlarından ise şu ana kadar herhangi bir açıklama yapılmadı. Trabzon, Gümüşhane, Giresun ve Erzincan illeri sınırları içerisinde ileri sürülen proje ile ilgili 27 Ağustos 2009 tarihinde ihaleyi alan Yüksel Domaniç Mühendislik Ltd. Şti. firması ÇED işini MGS Proje ve Müşavirlik, Mühendislik Tic. Ltd.Şti.ne yaptırıyor.